Algen
Algenproject bijna klaar voor de echte wereld .
Het algenverhaal van Proviron is fascinerend. Waar een doorsnee vijverliefhebber de slijmerige, groene draden verwoed bestrijdt, proberen de enthousiaste onderzoekers in Hemiksem precies om zo veel mogelijk algen te kweken. En dat op een zo klein mogelijke oppervlakte met zo weinig mogelijk investeringen en energie.
Microalgen bestaan in vele duizenden varianten, maar zijn doorgaans kleine, eencellige organismen die in een waterig milieu zonlicht omzetten in nuttige stoffen. Dat proces heet fotosynthese en is hetzelfde als wat uw kamerplant of een boom doet. Alleen doen algen dat veel efficiënter; ze moeten immers geen wortels onderhouden of een stam recht houden. Bij algen wordt de energie, gepuurd uit de fotosynthese, bijna uitsluitend voor groei en vermenigvuldiging gebruikt. Het resultaat is een erg puur en energierijk product vol met interessante stoffen.
Innovatief idee
Uit algen kun je tal van producten maken: van meststoffen en veevoeders tot cosmetica en biobrandstof. Gelet op de renewables-strategie en het streven naar meer verticale integratie had het algenverhaal al een poos de aandacht van Proviron getrokken. Toen iemand dan nog een uitermate innovatief idee opperde (zie verder), was dat de aanzet om te starten met intensief onderzoek. Daarbij ging het niet over de toepassing van algen, maar over de grootschalige teelt ervan. Hét grote obstakel dat de industrie weerhoudt om algen massaal toe te passen, is immers de nog dure productie ervan. Er zijn wel verschillende types van reactoren waarin algen gekweekt worden, maar die hebben allemaal grote nadelen, zoals de grote omvang, de hoge investeringskosten en dito energiegebruik. De kost per kilo is dan ook navenant. Proviron denkt daar een antwoord op te weten.
Eén materiaal, één productiegang
Problemen zijn uitdagingen en uitdagingen scherpen de creativiteit. Of in het algenverhaal: hoe maak je een goedkope reactor die daarenboven efficiënt, sterk geautomatiseerd en energiezuinig is en nog tal van andere voordelen biedt? Het innovatieve idee was een – intussen gepatenteerde – fotobioreactor, gemaakt uit een sterke plastic folie. Een leek zou het beschrijven als een grote plastic zak vol water met daarin eveneens plastic verticale compartimenten waarin de algen groeien. Het geniale aan het concept is dat de volledige reactor uit één relatief goedkoop materiaal (kunststof) gemaakt wordt en dat in één productiegang. Zodra het bestaande prototype helemaal op punt staat en ook de productie-machine klaar is, wordt het goedkoop om aan de lopende band bioreactoren te produceren.
Alles voorzien
De bioreactor van Proviron die werd ontwikkeld in samenwerking met de universiteit van Wageningen (NL) en met de universiteit van Gent als netwerkpartner, heeft nog veel meer voordelen. De productie van algen vergt namelijk een constante toevoer van nutriënten zoals CO2 en dito afvoer van de geproduceerde zuurstof. De algen zelf moeten eveneens continu geoogst kunnen worden. Ook daarin voorziet de Proviron-bioreactor én meer nog, hij doet dat automatisch en verbruikt daarbij weinig energie.
Griekse babyviskwekers
Ondertussen testen de onderzoekers de prototypes intensief en brengen ze de laatste verbeteringen aan. Een machinebouwer is volop bezig met de productiemachine. Tegelijk heeft Proviron contacten lopen met potentiële gebruikers. Dat zijn, bij wijze van kennismaking, Griekse viskwekers, of beter babyviskwekers (hatcheries). Die hebben een speciaal soort algen nodig om minivisjes tot een zekere grootte op te kweken, met de bedoeling ze achteraf door te verkopen aan de echte fish farms. Die hatcheries zouden de eerste machinaal gemaakte bioreactoren in de praktijk gebruiken voor de kweek van hun voedselalgen. Uit hun ervaringen kan Proviron dan weer de nodige lessen trekken. Het is nog te vroeg om te voorspellen wat er daarna zal gebeuren, maar je zou kunnen denken aan een nog grotere massaproductie voor bijvoorbeeld ook de voeding van grotere vissen. Een andere mogelijkheid zijn varianten van de bioreactor voor andere soorten algen, geschikt voor weer andere toepassingen. Hoe dan ook is dit, ook volgens externe experts, een zeer beloftevolle ontwikkeling, die in 2009 op de echte wereld wordt losgelaten. De kaarten liggen goed: de technologie staat op punt, de tijd is er rijp voor en de markt ligt open.

